Prezydent Krakowa Łukasz Gibała chce, by miasto wystąpiło z ośmiu stowarzyszeń i organizacji – w większości turystycznych. Projekty uchwał są gotowe, teraz ruch radnych. Branża turystyczna bije na alarm, a samorządowcy z całej Małopolski apelują, żeby Kraków nie opuszczał Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Małopolski. Tego samego, które 35 lat temu sam… założył.
Prezydent Łukasz Gibała podpisał zarządzenia, którymi przekazuje Radzie Miasta Krakowa projekty uchwał o wystąpieniu miasta z ośmiu stowarzyszeń i organizacji. Według prezydenta rezygnacja z członkostw ma przynieść ok. 8,2 mln zł oszczędności rocznie.
Z jakich organizacji Kraków chce wystąpić?
Na liście znalazły się:
- Lokalna Organizacja Turystyczna „Liga Miejsc Światowego Dziedzictwa w Polsce”,
- Stowarzyszenie EUROCITIES,
- European City Network (Europejska Sieć Miast) European Capital of Democracy Organization,
- Małopolska Organizacja Turystyczna,
- Związek Gmin Jurajskich,
- City Destinations Alliance,
- Organizacja Turystyczna Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa (Kraków Tourism Alliance),
- Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski.
Podpis prezydenta to jednak dopiero początek drogi. To Rada Miasta Krakowa zdecyduje, z których organizacji Kraków rzeczywiście wyjdzie, głosując nad każdą uchwałą osobno. Bez większości w radzie plan Łukasza Gibały zostanie na papierze. Srawa trafiła do porządku obrad sesji zaplanowanej na środę, 18 listopada.
„Płacimy dwa razy za to samo”
W uzasadnieniach projektów powtarza się jeden argument: trudna sytuacja budżetowa miasta. Najwięcej kosztuje Kraków Tourism Alliance – roczna składka to według projektu 2 mln zł, a dalsze jej płacenie „nie znajduje wystarczającego uzasadnienia ekonomicznego”. Członkostwo w Małopolskiej Organizacji Turystycznej to 190 tys. zł rocznie. Ciekawostka: w uzasadnieniu wyjścia z MOT miasto samo pisze, że nie ocenia organizacji negatywnie, a dotychczasową współpracę docenia. Ale pieniędzy szkoda.
Wiceprezydent Karol Wałachowski, cytowany przez LoveKraków.pl, przekonuje, że te organizacje w dużej mierze dublują pracę miejskich wydziałów i jednostek – miasto płaci więc dwa razy za to samo. A dokładanie pieniędzy do promocji turystyki w zatłoczonym centrum porównał do „leczenia gorączki podgrzewaniem pacjenta”.
Branża: pozorna oszczędność
Turystyczny Kraków widzi to zupełnie inaczej. Izba Gospodarcza Hotelarstwa Polskiego, Polska Izba Turystyki i Stowarzyszenie „Konferencje i Kongresy w Polsce”, wsparte przez ok. 40 krakowskich przedsiębiorców, wysłały list do radnych z prośbą o odrzucenie sześciu projektów dotyczących organizacji turystycznych. Podpisali go Krzysztof Jędrocha, Piotr Laskowski i Anna Jędrocha.
Jak relacjonuje „Rzeczpospolita”, branża wylicza, że sześć „turystycznych” członkostw kosztuje miasto ok. 2,36 mln zł rocznie, czyli 0,34 proc. dochodów, jakie Kraków ma z turystyki. Te – licząc z efektami mnożnikowymi – wyniosły w 2025 r. 697,1 mln zł. Turystyka to według listu blisko 47 tys. etatów, ponad 12 proc. zatrudnienia w mieście. Sygnatariusze piszą o „pozornych oszczędnościach” i ostrzegają, że wyjście z Kraków Tourism Alliance może zagrozić unijnemu projektowi SCT HUB, a rezygnacja z Eurocities – do której Kraków przystąpił uchwałą z lipca 2025 r. – podważy wiarygodność miasta.
Jest i wątek UNESCO. Członkostwo w Lidze Miejsc Światowego Dziedzictwa kosztuje 20 tys. zł rocznie, a w 2028 r. Kraków będzie obchodził 50-lecie wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa. Oszczędność… 20 tysięcy.
Prezes MOT Grzegorz Biedroń przekonywał w Radiu Kraków, że promocja to inwestycja, która się zwraca: mniej promocji to mniej turystów i mniej pieniędzy w miejskiej kasie.
– Skutek będzie zupełnie odwrotny – mówił.
Grzegorz Soszyński, prezes Kraków Tourism Alliance, pyta z kolei na łamach LoveKraków.pl, kto przejmie punkty informacji turystycznej, Kartę Krakowską i kampanie promocyjne. KTA w ok. 90 procentach finansuje miasto, więc bez tych pieniędzy wszystko to może zniknąć.
Sceptyczni są też radni. Przewodniczący Rady Miasta Jakub Kosek (KO) już wcześniej mówił Radiu Kraków o „bardzo pozornej oszczędności”, bo informację turystyczną i tak trzeba będzie z budżetu opłacić, i zapowiadał, że radni zażądają rachunku kosztów i korzyści każdego członkostwa. Piotr Moskała (KO) uważa, że każdą organizację trzeba ocenić osobno, a nie wychodzić hurtem. Michał Ciechowski (PiS) proponuje zamiast wyjścia zawieszenie członkostwa albo niższe składki.
Stowarzyszenie, które Kraków sam założył
Osobna sprawa to Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski. To nie organizacja turystyczna, tylko samorządowa – i to taka, która powstała w Krakowie i z inicjatywy Krakowa. Zjazd założycielski odbył się 10 grudnia 1991 r. w Sali Obrad Rady Miasta, z inicjatywy Rady Miasta Krakowa i jej ówczesnego przewodniczącego. Gmina Kraków przystąpiła do stowarzyszenia uchwałą z 6 grudnia 1991 r.
Ile to kosztuje? Według uzasadnienia projektu uchwały – 246 313,55 zł rocznie (stan na 28 października 2026 r.). Dla porównania: to mniej więcej osiem razy mniej, niż wynosi roczna składka samej Kraków Tourism Alliance. Uzasadnienie jest krótkie: miasto musi oszczędzać i kierować pieniądze na cele bardziej priorytetowe.
Zarząd SGiPM w piśmie z 16 listopada do prezydenta i radnych, podpisanym przez przewodniczącego Kazimierza Barczyka, zapewnia, że rozumie „bardzo trudną sytuację finansową Miasta”. Ale prosi o policzenie wszystkiego, nie tylko składki.
Przypomina, że w programie współpracy z organizacjami pozarządowymi na lata 2025–2028 miasto zaplanowało ponad 570 mln zł, czyli ok. 150 mln zł rocznie. Tymczasem SGiPM – jak podkreśla – nigdy nie startowało w miejskich konkursach dla NGO po dodatkowe dotacje, uznając, że składka wystarczy. Wytyka też, że składki Krakowa do Unii Metropolii Polskich (z siedzibą w Warszawie) i Związku Miast Polskich (w Poznaniu) są kilkukrotnie wyższe, a z tych organizacji prezydent wychodzić nie zamierza.
Szkolenia, syreny i kampus
Co Kraków dostaje za te pieniądze? Według stowarzyszenia przede wszystkim Małopolską Akademię Samorządową – ok. 50 bezpłatnych szkoleń i webinarów rocznie, na które zapraszani są radni miejscy i dzielnicowi, miejskie jednostki i wydziały magistratu. Tylko od stycznia do listopada 2026 r. skorzystały z nich 4854 osoby, a wartość rynkową tych szkoleń SGiPM szacuje na ponad 2,5 mln zł. Czyli dziesięć razy więcej niż składka.
Do tego bezpieczeństwo. Cykl „Bądź gotów! Zanim w Krakowie zawyją syreny”, debata z czerwca 2024 r. z udziałem ok. 1200 mieszkańców, cztery konferencje w Auditorium Maximum UJ zorganizowane w 2025 r. na zlecenie miasta, bezpłatne poradniki o ewakuacji czy przetrwaniu kryzysu w bloku. II Ogólnopolski Kongres „Bezpieczna Polska. Ochrona Ludności i Obrona Cywilna” w maju 2026 r. zgromadził – jak podaje SGiPM – ok. 1800 uczestników i 250 panelistów.
Stowarzyszenie wylicza również inwestycje, o które przez 35 lat zabiegało: Kampus 600-lecia Odnowienia UJ, nową siedzibę Szpitala Uniwersyteckiego w Prokocimiu, oczyszczalnię Płaszów II, modernizację krakowskiej sieci ciepłowniczej z ponad 300 mln zł z Funduszu Spójności, ekospalarnię, Szybką Kolej Aglomeracyjną, Muzeum Armii Krajowej czy Centrum Muzyki. Do tego konkurs „Lider Małopolski”, organizowany od 26 lat, i akcję „Podarujmy Lato Dzieciom ze Wschodu”, która w tym roku przywiozła do Krakowa prawie 300 dzieci z Ukrainy i Białorusi.
Jest i smaczek turystyczny. SGiPM wspierało – jak pisze – postulat, by gminy mogły pobierać opłatę turystyczną. Ta ma przynosić Krakowowi ok. 50 mln zł rocznie. Czyli pieniądze na pokrycie tych 246 tysięcy… by się znalazły.
Stowarzyszenie wyciąga też rękę: jest gotowe rozmawiać o zmniejszeniu, w tym czasowym obniżeniu, składki Krakowa w 2027 r. i proponuje spotkanie z prezydentem, przewodniczącym Rady Miasta i klubami radnych.
Starostowie i wójtowie: Kraków powinien zostać w SGiPM
Za stowarzyszeniem ujęli się samorządowcy z całego regionu. 16 listopada do prezydenta Łukasza Gibały i przewodniczącego Rady Miasta Jakuba Koska trafiły dwa pisma: od starostów oraz od wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Oba mówią to samo – Kraków powinien w SGiPM zostać.
Józef Tomal, przewodniczący Konwentu Powiatów Województwa Małopolskiego, już w pierwszym zdaniu nie zostawia wątpliwości:
– Jako Przewodniczący Konwentu Powiatów Województwa zwracam się z Apelem do Pana Prezydenta i Radnych Miasta Krakowa o pozostanie Miasta Krakowa w Stowarzyszeniu Gmin i Powiatów Małopolski. Z perspektywy samorządów powiatowych obecność stolicy regionu w tej organizacji ma szczególne znaczenie dla uzgadniania wspólnych priorytetów i podejmowania przedsięwzięć, których zasięg wykracza poza granice pojedynczej gminy czy powiatu.
I na koniec pisma powtarza:
– Dlatego apeluję o kontynuowanie członkostwa Krakowa w SGiPM oraz aktywne wykorzystanie tej obecności do wzmacniania współpracy metropolii z małopolskimi powiatami. Dotychczasowy dorobek Stowarzyszenia pokazuje, że wspólne działania mogą przynosić trwałe korzyści mieszkańcom miasta i całego regionu.
Smaczek: w składzie Konwentu, wypisanym na papierze firmowym pisma, figuruje jako przedstawiciel miasta Kraków… Łukasz Gibała.
Równie jednoznacznie pisze Małgorzata Małuch, prezes Forum Wójtów, Burmistrzów i Prezydentów Małopolski, które zrzesza 178 włodarzy. Jest też wiceprzewodniczącą SGiPM.
– Apelujemy o pozostanie Krakowa w SGiPM i kontynuowanie współpracy w ramach Stowarzyszenia oraz z Forum Wójtów, Burmistrzów, Prezydentów Małopolski. Wierzymy, że pozostanie Miasta w tej organizacji będzie wyrazem odpowiedzialności za wspólny rozwój Małopolski oraz solidarności z samorządami tworzącymi nasz region.
Forum przypomina wspólne starania o lotnisko w Balicach, drogi i Szybką Kolej Aglomeracyjną i dodaje, że „obecność Krakowa w SGiPM sprzyja skuteczności tych wspólnych starań”.
Starostowie i wójtowie, podobnie jak zarząd SGiPM, chcą się spotkać w Krakowie z prezydentem, przewodniczącym Rady Miasta i przedstawicielami klubów radnych. Najlepiej przed głosowaniem.
Ostatnie słowo należy do radnych. Czy uznają, że 246 tysięcy złotych to cena zbyt wysoka za miejsce przy stole, przy którym Kraków sam 35 lat temu postawił pierwsze krzesło?
The post Prezydent Gibała chce wyprowadzić Kraków z ośmiu organizacji. Branża: „pozorna oszczędność”. Samorządowcy: nie zostawiajcie SGiPM appeared first on Ilustrowany Kurier Codzienny IKC.
